Versieringen
Op basis van de huidige gegevens is het moeilijk om uit te weiden over versieringen op de bijenkorfhuizen. Men is geneigd om de Engganese situatie te vergelijken met andere culturen in de Indonesische Archipel. Het is echter gevaarlijk om over dit onderwerp te speculeren, omdat de beschikbare informatie ons weinig houvast biedt. Een aantal huizen, waarschijnlijk die van belangrijke dorpshoofden, had een centrale paal onder de (verhoogde) vloer. Een houten beeld, dat aan de bovenkant hiervan bevestigd was, vertegenwoordigde de romp, het hoofd en de omhooggestoken armen van een mens.

Modigliani ^[61] stelt vast dat dit beeld een gedode vijand voorstelt, soms omschreven als een oorlogstrofee. Dit geeft aan dat er een verband bestond tussen oorlogstrofeeën, gesnelde koppen en huisconstructies; een verband dat ook in andere Indonesische culturen bestaat.

De deuren
Vreemd genoeg is er niet veel bekend over de versierde deuren van Engganese huizen. Modigliani schreef dat de deuren vooral met bloemmotieven versierd waren. ^[62] Hij noemt één deur met een mensfiguur erop, die volgens hem een kind voor moest stellen. De onderste stukken van de deurkozijnen waren vaak versierd met cirkelvormige of bloemmotieven. ^[63] In een deurkozijn uit de collectie van het Tropenmuseum in Amsterdam ^[64] zijn twee figuren, een man en een vrouw, uitgesneden in een positie die geslachtsgemeenschap suggereert. Dergelijke motieven werden op kano's gebruikt om de linker- en rechterzijkanten van de boten aan elkaar te verbinden. ^[65]

Vogels
Het schijnt dat de vogelmotieven op de nok van de daken van de bijenkorfhuizen een beschermende functie hebben gehad. ^[66] Houten vogels worden ook gebruikt om de boeg van een kano te versieren, maar het is mogelijk dat ze in dit verband een andere functie hadden.

Boegornamenten. Modigliani 1894

Op grond van zijn gesprekken met een informant, wijst Kähler ^[67] erop dat de vogels op de boeg van een kano de snelvliegende reiger volgen en de kano daarom sneller maken. Het Rijksmuseum voor Volkenkunde in Leiden en het Museo Nazionale di Antropologia e Etnologia in Florence hebben prachtige voorbeelden van dergelijke houten vogels in hun collecties.

RMV 820-76b

Bij de meeste huismodellen van de bijenkorfhuizen is bovenaan de trap een mensachtig gezicht uitgesneden. De stijl van dit snijwerk lijkt op dat van het houtsnijwerk dat dient als bekroning voor de centrale paal van het huis, de gehurkte figuren op de hoofdbedekking van vrouwen en de amuletten die tijdens oogstrituelen gedragen worden. Het is aannemelijk dat de versiering op de trappen ook de beeltenis van de gedode vijand voorstelt.

<< vorige        volgende >>