Museumcollecties en de bijgehorende gegevens zijn belangrijke bronnen van informatie over Enggano. Vier museumcollecties vormen de kern van onze kennis van de Engganese materiële cultuur. De oudste zijn de collecties van het Museum Nasional in Jakarta en het Rijksmuseum voor Volkenkunde in Leiden. Tot op zekere hoogte lijken deze twee collecties op elkaar, omdat dezelfde mensen ze verzameld hebben. Mensen zoals Von Rosenberg en Helfrich werkten voor het Nederlands gezag, en zij verzamelden voor zowel het Bataviaasch Genootschap voor Kunsten en Wetenschappen als het Rijksmuseum voor Volkenkunde. De etnografische collectie van het Bataviaasch Genootschap werd later overgedragen aan het Museum Nasional in Jakarta. Sommige verzamelaars, zoals de twee bovengenoemde, zorgden ervoor dat hun verzamelingen goed gedocumenteerd waren. Een zeer belangrijke collectie is bijeengebracht door Modigliani en wordt nu in het Museo Nazionale di Antropologia e Etnologia in Florence, Italië, bewaard. Het blijkt dat Modigliani nog net in staat was om voorwerpen te verzamelen die aan het begin van de twintigste eeuw snel uit de materiële cultuur van Enggano aan het verdwijnen waren. De bootornamenten, de hoofdbedekking van vrouwen en vele andere voorwerpen die Modigliani verzamelde, hebben een esthetische kwaliteit die later niet meer voorkomt. In vele gevallen werden de voorwerpen niet meer gemaakt, of waren ze geheel verdwenen. In dit kader is de collectie van Abbott een referentiepunt. W.L. Abbott verbleef aan het begin van de twintigste eeuw op Enggano, slechts een paar jaar later dan Modigliani, maar zijn collectie van Enggano lijkt in het geheel niet op die van Modigliani. Ofschoon Abbott hetzelfde soort voorwerpen verzamelde, is één blik op de voorwerpen voldoende om een duidelijk verschil in esthetische kwaliteit te onderscheiden. Kennelijk verzamelde Modigliani alle, of de meeste, 'mooie' stukken, en konden of wilden mensen op Enggano geen nieuwe maken van dezelfde kwaliteit. In 1906 verbleef Abbott drie maanden op het eiland en zijn verzameling bevindt zich nu in het National Museum of Natural History in Washington. Naast deze vier belangrijkste collecties (Jakarta, Leiden, Florence en Washington), is een aantal kleinere verzamelingen de moeite van het vermelden waard vanwege de zeldzaamheid van de voorwerpen of hun esthetische kwaliteit. De kleine Enggano-collectie van het Wereldmuseum in Rotterdam bevat een prachtig deurkozijn (MvVR 7958) (Marschall 1988). Het Tropenmuseum in Amsterdam bezit drie schilden (TM 244-4, 5 en 6) afkomstig van Enggano. Behalve het schild dat Modigliani beschreef, zijn er geen andere schilden bekend. Zelfs de oude collecties van de musea in Jakarta en Leiden bevatten geen schilden.

Ofschoon veel volkenkundige musea Engganese voorwerpen bezitten (met name speren en manden), soms zonder hiervan zelf op de hoogte te zijn, blijven de collecties van de bovengenoemde vier musea de belangrijkste.

<<< terug naar de hoofdtekst