II. Pahari miniatuurschilderkunst: stijl en esthetiek
De Pahari-schilderingen vertegenwoordigen een samenvoeging van klassieke Indiase elementen en de door het Mogol-hof geïntroduceerde innovatieve trends. Deze kunst toont een ongekende charme, die voortkomt uit zowel de thema's als de manier van afbeelden. Deze vorm van schilderkunst blinkt uit in het weergeven van vrouwelijke figuren, die over het algemeen worden afgebeeld als de belichaming van jeugd, schoonheid en aandoenlijk sentiment. In de loop van de 17e en 18e eeuw zijn verschillende fysieke types ontstaan. Het meest kenmerkende en geliefde type van de Kangra-stijl van de laat-18e eeuw zet niettemin de trend voor praktisch alle stijlen van die periode en alles wat daarna komt. Dit ideale fysieke type is slank, elegant en straalt tenslotte oneindig veel charme, gevoeligheid en sierlijkheid uit.

De delicate en soepele bewegingen van onweerstaanbare gratie worden benadrukt door de vloeiende lijnen van hun kleding. De figuren worden bijna allemaal en profil getekend, wat de verfijnde gezichtstrekken en het karakter beter doet uitkomen, en toch worden ze allemaal eerder op een eenvoudige en abstracte manier afgebeeld dan in realistische details. Gevoelens worden niet onthuld door gezichtsuitdrukkingen, maar door gebaren, door de uitdrukking en de houding van het lichaam en de ledematen.

Heroïsche en romantische gebeurtenissen ontvouwen zich met bezieling, ridderlijke vreugde en mystieke vervoering, allemaal zaken die een Rajput na aan het hart liggen. Dit alles tegen de achtergrond van de natuur, die op een zeer innemende en romantische manier wordt uitgebeeld, tegen de achtergrond van een sprookjespaleis van het Rajput-hof of een simpele dorpstuin. Het palet, dat in de vroege fase krachtig, levendig en contrasterend was, werd in de stijl van de laat-18e- en vroeg-19e-eeuw afgezwakt en daardoor zachter, koeler maar helderder en vrolijker.

Deze overheersende stijl van inkleuren toont een perfect gevoel voor kleurschakeringen en een oprechte helderheid in haar vlakheid en zachtheid en is niet toegepast om volume of schaduw te creëren, maar om de vlakken, expliciet omlijnd met duidelijke contourlijnen, helderder te maken.

Op het toppunt van haar verfijning, vertoont de Pahari-schilderkunst een ware melodie van vloeiende lijnen en schitterende kleuren, en ademt zij een gevoel van ruimte, rust en poëtische gemoedsstemmingen uit.

Zelfs de onvoltooide schilderingen en schetsen ontvouwen hun eigen charmes, door de met de vrije hand geschetste gevoelige en spontane lijnen.

Dun en snel aangebrachte likjes vage kleuren die her en der zijn aangebracht om als indicatie te dienen voor de uiteindelijke compositie, verlevendigen vaak de onvoltooide schilderingen en geven ze een witte, voile-achtige tint en een onwezenlijke luchtige kwaliteit.

Verfijnd getekende figuren van de hoofdpersonen vormen het middelpunt en de as van de schilderijen. Hun verschillende stemmingen worden uitgebeeld door de houding van hun hoofd, de positie van hun ledematen en de gebaren van hun gevoelige handen. Daarnaast zijn zowel bezielde als ook onbezielde elementen van de algehele omgeving toegevoegd om hun stemmingen en omstandigheden te weerspiegelen.

Vooral de natuur heeft een groot effect op de mens en deze eeuwige relatie wordt voortdurend benadrukt. Elementen zoals seizoenswisselingen, de bloeitijd of uitgestorven landschappen ( 8, 9), opeengestapelde wolken ( 6, 13), regen, storm en bliksemschichten ( 10, 12), een donker bos met vuurvliegjes (14), een boom of bomen waar klimplanten omheen slingeren (2), vogels die takjes aan het verzamelen zijn (8), een stel duiven (11), een vlucht kraanvogels (10), een neergestreken papiha-vogel ( 14), een eenzame pauw (13), of elkaar het hof makende paartjes (14), behoren alle tot de traditionele Indiase taal van de symboliek, vertolkt in visuele termen door middel van deze veelzeggende details.

Hetzelfde geldt voor door mensenhanden gevormde omgevingen en hun onbezielde accessoires. Een bepaald soort gewaad (4), het aanbrengen van sieraden (4, 5, 7), een reflecterende spiegel (4), een of twee glazen wijn of een schaal vers fruit (4), een verdorde of een vers gemaakte slinger (6), parfumflessen en cosmetica ( 5, 7), een open of gesloten deur of luik van een gebouw (12, 14), een opgemaakt bed (6), of een smeulend komfoortje (15), vertellen alle hun verhaal en versterken de stemming van de hoofdpersonen en de emotionele sfeer van de algehele scène. De figuren en hun omgevingen zijn dus één, zijn verbonden en vullen elkaar aan in hun gemoedsuitdrukkingen en in hun esthetische onthulling.

<< terug        verder >>