II. Collectiegeschiedenis: 'vandaag de dag'
De huidige verzamelactiviteiten van het museum zijn gerelateerd aan het zogenoemde 'Mimika-project'. Dit project beoogt het doortrekken van in het verleden ondernomen verzamel- en onderzoeksactiviteiten naar het heden en het presenteren van de resultaten van deze activiteiten. Een onderzoeksplan is een belangrijk bestandsdeel van het Mimika-project.^[19]

Dit onderzoeksplan - 'De Kamoro houtsnijkunst in diachronisch perspectief' - heeft als hoofddoel de recente heropleving van de houtsnijkunst te onderzoeken. Onderdelen hiervan zijn het vastleggen van visuele veranderingen, het opsporen van oorzaken van die veranderingen en de interactie tussen interne en externe processen te bepalen. Oud en recent materiaal zal vergeleken worden om de graad van permanentie en verandering te registreren.

Centraal bij het onderzoek staat de volgende hypothese:
'niettegenstaande ongunstige omstandigheden, heeft de Mimika cultuur zoals geïllustreerd door de houtsnijkunst (door buitenstaanders als 'uitgestorven' beschouwd sinds de jaren 50) een opmerkelijke talent getoond zijn eigen karakteristieken te gebruiken om zich aan te passen aan verandering'.

Recente ontwikkelingen
In navolging van het succesvolle Asmat Art Festival organiseren de Kamoro vanaf 1998 jaarlijks het Kamoro Art Festival.^[20] Hierdoor kunnen zij hun kunst tegenwoordig ook internationaal onder de aandacht brengen.

Houtsnijwerken bestemd voor de verkoop tijdens het Kamoro Art Festival.(foto: Travel Indonesia)

Onder de impuls van dit festival is in 2000 en 2002 recent houtsnijwerk aan de collectie toegevoegd.^[21] Dit houtsnijwerk is deels traditioneel van aard, deels vernieuwend van karakter. Bij de nieuwste verwervingen voor het museum is vooral gelet op:
- kwaliteit;
- aansluiting bij de bestaande collectie qua vormgeving en betekenis;
- verandering en vernieuwing.

Een bijkomend motief om thans het zwaartepunt te leggen bij het verzamelen van hedendaags houtsnijwerk is om hierdoor kennis te maken met de (op dit moment) beste houtsnijders en voorbeelden van hun werk te verzamelen. Een dergelijke collectie per kunstenaar is dan in de toekomst uit te bouwen om de mogelijkheid te scheppen werken van individuele houtsnijders als oeuvre diachronisch te presenteren.
Hiermee wordt gepoogd aan te tonen dat iedere houtsnijder binnen het algemene kader van de 'Kamoro-stijl' zijn eigen individuele stijl heeft. Dan zal men ook kunnen constateren of kunstenaars zich in hun werken nooit precies herhalen, maar telkens kleine variaties aanbrengen. Dit naar analogie van de in 1960-1961 door professor A.A. Gerbrands voor het museum verzamelde collectie van Asmat houtsnijwerk.

De in 2000 verworven collectie omvat 44 merendeels recent vervaardigde voorwerpen, die tijdens het festival te Pigapu, in het Kunstcentrum van de hoofdplaats Timika en in een enkel dorp zijn verzameld.^[22]
De meeste voorwerpen zijn houtsnijwerken, waaronder recent gemaakte ceremoniële voorwerpen in de traditionele stijl, maar ook innovatief werk (bijvoorbeeld een driedimensionale uitbeelding van een gemaskerde figuur), en werken die uitgaan van een traditioneel kader waarin nieuwe elementen zijn opgenomen (bijvoorbeeld een voorouderpaneel met christelijke symboliek). Een opvallend voorwerp in deze laatste groep is een geestenpaal met een nieuw element: in het wimpelvormige, ajour uitgesneden gedeelte is in rood en wit de Indonesische vlag verwerkt.
Uniek in de nieuwste aanwinsten is het centrale, samenhangende deel van de volledig met snijwerk versierde voormalige voorgevel van het Kunstcentrum te Timika. Deze in 1994 vervaardigde voorgevel kon worden verzameld, omdat men bezig was hem door een nieuwe te vervangen.
Bijzonder is ook een door de organisatoren van het festival geschonken boomstamkano. Deze vult een leemte op in de bestaande collectie en is ook inhoudelijk een essentiële aanvulling: in dit waterrijke laaglandgebied is de boomstamkano immers van oudsher een kenmerkend aspect van de cultuur. Behalve als onmisbaar vervoersmiddel heeft hij, in samenhang met andere soorten voorwerpen, ook een ceremoniële functie.

<< terug        verder >>